Prens – Machiavelli

Kendisi hakkında çok şey duyduğum ama son ana kadar da okumadığım bir yazardı Maciavelli. Kitabının konusu zaten ben hemen okunmalıyım cinsinden bir konu, yine de halk tarafından pek ilgiyle karşılanmadığı aşikar. Çevremde kitabın namını bilen çok az kişi var…

Kitabın konusu bakış açısına bağlı biraz da. Şöyle ki yöneten kesimin gözünden bakarssanız konu: “Nasıl Yönetilir?” Yönetilenler açısından yani bizim açımızdan bakarsak :” Nasıl uyutuluyoruz ya da Biz neyi?” Bu açıdan durum biraz karışık…

Nasıl Yönetilir?

Machiavelli, tamamen şehir devletlerden oluşan zamanın italyasında, prenslikler nasıl yönetilmeli konulu bu kitabını devlet  yönetiminden küçük bir pay almak umuduyla prens Lorenzo Mediciye ithaf etmiştir. Ne var ki prens aynı anda kendisine hediye edilen bir av köpeğine daha fazla ilgi göstermiş ve yazarımızın hevesi kursağında kalmıştır.

Bu bilgileri kitabın sunuş kısmında edindiğimde Machiavellinin kitabı hakkında edindiğim “ahlaksız” önyargısı bizzat Machiavelli için geçerli oldu. Yazarı bu davranışından dolayı çok çıkarcı buldum. Diğer taraftan kitabı okurken de kitap hakkında dillendirilen eleştiriler soldu gitti. Çünkü kitapta yönetmek için ne yapılması gerektiği anlatılıyordu ve başkalarının ahlaksız dediği şey de tam olarak şuydu: ” Daha fazla kan dökülmemesi için gerektiğinde kan dökmelisin.” Bana gayet masum geldi.

Anladığım kadarıyla bir devleti (prensliği) yönetmek için şu özelliklere sahip olmak gerekiyor:

  • Hem zengin kesimin hem de halkın desteğini ve sevgisini kazanmak, İkisi arasında çatışma olduğunda ise halkın desteğini almak gerekli.
  • Halkın nazarında hem korku salmak, hem de onların saygısını kazanmak şart. Bunu yapmak içinde zalimlik unsurunu yerinde ve zamanında kullanmak gerekiyor.
  • Halka ve zengin kesime bol bol söz vermek ve verilen sözlerin tamamını tutmamak gerekiyor.
  • Sağlam bir ordu oluşturmak, ve ordunun gözünde saygı kazanmak gerekiyor.
  • Pis işleri yapmak gerekiyor ama bunları başkalarına yaptırmak ve güzel işleri bizzat yapmak ve yaymak gerekiyor.

Nasıl uyutuluyoruz?

Kitapta halkı manipüle etmenin ne kadar kolay olduğu söylenmese de ima edilmiş. Bunu başarmak için şunları yapmak yeterli:

  • Barış zamanlarında halkı sürekli devlete muhtaç tutmak.
  • Halkı çok fazla sık boğaz etmemek.
  • Arada bir halkın dudağına bal sürmek.
  • Çok söz vermek ve sözünü tutmamak.
  • Çok iyi kalpli olmamak.
  • Zalimlik yapıp halkın gözünü korkutmak aynı zamanda saygısını kazanmak.

Kitabı bitirdikten hemen sonra aklımda kalanlar bunlar. Siz okudunuz ve aklınızda bambaşka şeyler kaldıysa yorum kısmını kullanabilirsiniz…