Satrançta Notasyon Yazımı

Satrançta notasyon yazımı çok önemlidir çünkü notasyon sayesinde satranç oyunun tarihini kayıt altına alabiliyoruz. Notasyon gelecek kuşaklar için oyunları kaydetmenin yanında insanların oyunlarını kaydederek hatalarını görmelerine ve bu oyundaki gelişimlerini takip etmelerine de olanak sağlar. Notasyon sayesinde hangi dili konuşursanız konuşun, satranç oyunlarını anlayabilir ve onları analiz edebilirsiniz. Notasyon için satrancın evrensel dili de diyebiliriz.

Aslında bir çok notasyon alma çeşidi vardır ama bunlardan en çok kullanılanı ve bizim de işimizi görecek olan sistem, satranç tahtasındaki her bir kareyi bir sayı ve bir harfle isimlendiren, her taşı da bir harfle karşılayan cebirle gösterimdir.

Bu sisteme göre tahtadaki her karenin bir ismi vardır. Aşağıdaki resimde bu isimler gösterilmiştir.

Karelerle birlikte her bir taşa da isim verilmesi gerekir. Bu isi taşların isimlerinin baş harfleri ile gösterilir. Piyon hariçtir. Piyon herhangi bir harfle temsil edilmez.

Satranç Notasyonu
Taş Simge
Şah Ş
Vezir V
Fil F
At A
Kale K
Piyon [Simge yok]

Notasyon yazarken önce taşın isminin baş harfi büyük harfle yazılır sonra da taşın gideceği karenin ismi yazılır. Örneğin Atımızı c3 karesine oynamışsak bunu Ac3 şeklinde yazarız. Eğer oynadığımız taş bir piyonsa ismini yazmayız sadece gittiği karenin ismini yazarız. Örneğin piyonu e4 karesine oynadığımızı göstermek için sadece e4 yazarız.

Notasyon yazarken özel hamlelerin de simgeleri vardır. İşte onlardan bazıları:

  • Notasyon tutulurken taş alma “x” ile gösterilir. Mesela At c7 karesindeki taşı aldı demek için Axc7 deriz.
  • Kısa rok “0-0”, uzun rok ise “0-0-0” ile gösterilir.
  • Cebirli gösterimde kötü hamleleri “!” işareti, çok kötü hamleleri de “!!” işareti ile gösterebilirsiniz.
  • Şah çekme “+” işareti ile gösterilir.
  • Mat etme ise “++” ya da “#” işaretleri ile gösterilir.

Şimdi en çok yapılan açılışlardan biri olan İspanyol açılışının hamlelerinin bu sistemde nasıl gösterildiğine bakalım.

İspanyol açılışının tipik hamleleri şunlardır:

  1. e4 e5

  2. Af3 Ac6

  3. Fb5

Baştaki sayı hamlenin sırasını gösterir. 1.e4 e5 oyunun ilk iki hamlesidir. e4 beyazın yaptığı hamle e5 ise siyahın yaptığı hamledir. Hamlelerin başında büyük harf olmaması bize piyonların oynandığını gösterir.

1.e4 e5

İkinci hamlede her iki oyuncu da atlarını oynamışlardır. Hatırlayın At, bu sistemde A ile gösteriliyordu. Af3, atın f3 karesine gittiğini, Ac6 ise siyahın atını c6 karesine getirdiğini gösteriyor.

2. Af3 Ac6

Üçüncü hamlede ise beyaz filini b5 karesine getirmiştir ve bunu de 3.Fb5 harfleri ile gösteriyoruz.

3.Fb5

Notasyon, hem oyunlarınızı kaydetmek hem de başkalarının oyunlarını incelemek için bize büyük kolaylıklar sağlar. Satranç turnuvalarının çoğunda ise notasyon tutmak zorunludur. O yüzden eğer bir satranç seversek notasyonun kurallarını bilmek bize büyük kolaylıklar sağlayacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

scroll to top