Ümit YAŞAR

Ölmeden Önce Okunması Gereken 40 Kitap

İnternette sörf yaparken çok rast gelmiştir “Ölmeden Önce Yapılması Gereken 100 Şey” gibi listelere. Ben de rastladım ama doğruyu söylemek gerekirse hiç ilgimi çekmedi. Bunla ilgili kitapların bile olduğunu biliyorum ki, itiraf etmeliyim ki ilgisizim. Ama bir yerlerde “Ölmeden Önce Okunması gereken 100 Kitap” listesini gördüğümde ben neden kendimce böyle bir liste yapmıyorum dedim. Biliyorum belki o kadar kitap bile okumamışımdır ama bir bahane olur değil mi 🙂

Liste hakkında bilmeniz gerekenler;

1. Bunlar benim okuduğum kitaplar arasından seçtiklerim, kim bilir okumadıklarım arasında ne şaheserler var. Sizin bildiğiniz varsa yazmaktan çekinmeyin…

2. Liste de sıralama çok da önemli değil, her kitabın ayrı bir değeri var benim için.

İşte başlıyorum…

1. Yer Altından Notlar – Fyodor Dostoyevski: İnsanın iç dünyasını, özellikle melankolik, karmaşık, içe dönük insanın iç dünyasını anlamak zordur. Tahmin edersiniz ki anlatmak daha da zordur. Dostoyevski bu kısacık kitabında insanın iç dünyasını resmetmiştir bence. Hem de genel kanının aksine bu özel bir insan tipi değil, aksine genel olarak ve günümüz insanının iç dünyasını anlatmıştır. Kabullenmek biraz zor olacak ama okurken muhakkak kendinizden bir şeyler bulacaksınız.

2. Bu Ülke – Cemil Meriç: Körü körüne kendi geçmişini öven çok insan var. Sayıları azalmakla birlikte çevrenize baktığınızda görebilirsiniz. Bilmişlik taslayıp kendi milletine sırt dönen onu aşağılayarak bundan nemalanan insanlar da çok. Sayıları oldukça fazla ve her yerde bulabilirsiniz. Ama bu kadar tarafsız kendi milletini eleştirip, her söylediğini kanıtlayarak milletinin başından geçenleri anlatan kişi sayısı oldukça azdır. Cemil Meriçin Bu Ülke adlı kitabında yaptığı tam olarak budur.

3. Suç ve Ceza – Fyodor Dostoyevski: Aslında listeyi kısa kesip ilk yüze Dostoyevskinin tüm kitaplarını da yazabilirim. Bunu yapmıyorum ama Dostoyevskinin bu başyapıtını ilk sıraya koymadığım için suçluluk da duyuyorum. Ben tembel bir insanım, Yer Altından Notlar da kısa bir kitap, belki bu durumu açıklar…

4. Faust – Geothe: Okuyalı çok uzun zaman oldu belki ama şeytanla insanın o çok uzun macerasını anlatan bu kitap listemde her zaman üst sıralara aday olmuştur. Üstadın kırk yılını alan bu kitabın özellikle ilk cildi kimsenin itiraz edemeyeceği bir şaheser…

5. Ölü Canlar – Gogol: Tarzını en çok sevdiğim yazardır aslında. Cervantese benzer tarzı ama bir farkı vardır, okurken ölesiye güldürür ama kitabı bitirdiğinizde görmüş olduğunuz manzaraya oturup saatlerce ağlamak istersiniz. Ölü canlar bence böyle bir kitaptır.

6.Bir Delinin Hatıra Defteri – Gogol: Yine Gogol, bu kitabını okuyalı çok zaman oldu. Konusunu hatırlamakla birlikte vermek istediği mesajı hatırlamıyorum. Her ne olursa olsun listeye alınacak bir kitap.

7. Sosyal Zeka – Daniel Goleman : Biraz karışık, çok bilimsel aşırı jargon bir kitap, evet ağır bir kitap ama baş köşeye koyulası, tekrar tekrar okunası psikoloji bilimine yeni bir bakış getirmiş, psikolojide yeni bir alan açmış bir kitap.

8. Duygusal Zeka – Daniel Goleman: Ayrı bir açıklamaya pek gerek yok aslında, insanı tanımak, insanlar arası ilişkileri tanımlayıp bu konuda kendini geliştirmenin mümkün olduğunu söyleyen bir adamın kitabı mutlaka okunmalı.

9. Hitler’in Psikopatolojisi – Walter C. Langer : Çok taraflı ve kasıtlı yazıldığı belli olan psikolojik bir rapordur aslında ama amaç insanı anlamak, psikoloji bilimini anlamaksa mutlaka okunması gereken kitaplardan biridir.

10. Zar Adam – Luke Rhinehart: Açık konuşayım, ben bu kitabı okuduktan sonra ortadan ikiye ayırıp parçalarını yokettim. Kitabın kapağında da yazdığı gibi çok tehlikeli bir kitap. Okurken dikkatli olunuz ve çocukların ulaşamayacağı bir yerde saklayınız.

11. İnsan Ne İle Yaşar – Tolstoy : Büyük üstad bu kitabında diğer kitaplarından daha bir yoğun şekilde hayata dair dersler veriyor. Okurken kendinizi farklı hissedeceksiniz. Bu kitabı çocuklara yakın tutabilirsiniz hatta ilk okumaları gereken kitaplardan bir tanesidir çocukların.

12. Beyaz Geceler – Dostoyevski: Aşk kitabı, romanı, hikayesi deyince aklınıza ne gelir bilmem ama benim aklıma hep bu kitap gelir. Şehir insanıysanız ve neymiş bu aşk bir bakayım diyorsanız bu kitap bence birebir…

13. Mesnevi – Mevlana: Mevlana tüm dünyada tanınmış ve her kesimden gurur duyduğumuz, felsefesine hiç düşünmedn bize bildirildiği kadarıyla katıldığımız, ve çok azımız dışında örneğin Orhan Pamuk, sevdiğimiz bir tasavvuf erbabımız. Ama Allah aşkına kaçımız onun felsefesini gerçek anlamıyla biliyoruz, kaçımız onun başyapıtını ;Mesneviyi okuduk. Cevap oldukça az kişi…

Hayatımda okuduğum en farklı kitaptır, diğer kitaplar bir şekilde insanın mantığına ve melankolik dokusuna hitap ederken bu kitap insanın çok fazla tatmadığı huzur ve teslimiyet duygularına hitap eder. İnsanın direk kalbine hitap eder ki okurken kendinizi tarifi imkansız bir huzurun ve mutluluğun içinde bulursunuz…

14. Böyle Buyurdu Zerdüşt – Nietzsche: Nietzsche deyince çoğunuzun aklına kaçık bir adam, ya da ilahlaştırılmış bir filozof gelir. İkisi de yersizdir bence, Nietzsche mükemmel bir şairdir. Şiirsel bir dille yazdığı bu felsefe kitabı, üstinsan ya da süpermen ideasını anlattığı bu kitap mutlaka okunması gerekenler arasındadır bence…

15. Plevne Savunması 1877 (The Defence of Plevna 1877) – Frederick William von Herbert: Bu uzun zaman önce ingilizcesini okuduğum, Türkçesini bulması zor bir kitap. Kozan Karacaoğlan Kütüphanesinden tesadüfen bulup okudum. Yıllar sonra tekrar okumak için aradım ama bulamadım.

Kitap Osmanlı ordusunda görevli ingiliz bir subayın tutmuş olduğu notlardan oluşuyor. Bu bakımdan bir roman akıcılığı beklemeyin. Aslında atılan mermilerin sayısına kadar varan detaylar sizi sıkabilir ama bunlar kitaba taşıması gereken bir özelliği veriyor, aşırı gerçekçiliği. O yüzden kendinizi kaptırdığınızda karşınıza çıkan gerçekler sizi alıp götürüyor. Mutlaka okunması gereken bir kitap…

16. Savaş ve Barış – Tolstoy: Tolstoyun başyapıtı. Anlatmaya çok fazla gerek yok. Bu tür listelerin hepsinde vardır. Ama ben Rus yazarlar hakkında genel bir yorum yapmak istiyorum, bu adamları çok rahat okuyabilir, çocuklarınıza okutabilirsiniz çünkü ingiliz ve amerikan yazarlarında hissettiğim gizli emeller, bilinçaltına yönelik cümleler bunlarda olmaz. Bu adamlar neyse o, özellikle Tolstoy…

17. Hacı Murat – Tolstoy:
Yabani bir çiçeği uzun uzun tasvir ederek başlıyor bu kitap. Olayın nereye varacağını merak ediyorsunuz, ve sonunda ünlü kafkas kahramanı Hacı Muratla özdeşleştiriyor ve onun destansı hayatını anlatıyor… Özellikle sonu çok başarılı bağlanmış bir kitap. Kitap okumayı sevmeyenler de çok rahat okuyabilir oldukça kısadır.

18. Diriliş – Tolstoy: Tolstoy’un en çok okunan kitaplarından biridir. Hatta Savaş ve Barıştan sonra en çok okunanıdır diyebilirim. İnsanın kendi iç çekişmelerini anlatması bakımından da çok başarılı bir kitaptır.

19. Genç Werther’in Acıları – Geothe: Genç Wertherin Izdırapları diye de geçer. Alman dehanın belki de en iyi ikinci kitabıdır. Konusu aşktır bu kitabın ve sevgili uğruna yapılabileceklerdir. Tarzı da diğer romanlardan çok farklıdır, mektuplardan oluşur hikaye…

20. Nietzsche Ağladığında – Irvin D. Yalom : Bu kitabı sevmek için Nietsche ya da Freud sevmenize gerek yok. Ya da genel olarak psikolojiyi sevmenize gerek yok. Bu özelliklere sahip olmasına rağmen sıradan okuru da cezbedecek bir kurguya sahiptir bu roman…

21. Sineklerin Tanrısı – William Gerald Golding
: Üniversitede ders olarak okutulduğum, zorunlu olarak okutulduğum için de pek bir zevk almadığım bir kitap olmasına rağmen nobel ödülü almış ve arka planda çok ciddi bir analiz barındıran bir kitaptır.

22. Uğultulu Tepeler – Emily Brontë: İngiliz Edebiyatının en çarpıcı örneklerinden biridir. İnsanın özellikle sevgi nefret çıkmazını anlatan bir intikam hikayesi. Türk filmlerinde çokça gördüğümüz “Fakir ama Onurlu Gencin Hikayesi” bu…

23. Gün Olur Asra Bedel – Cengiz Aytmatov: Komünizmi kötülerken belki de farkında olmadan ya da bilerek ve haklı olarak kapitalizmi ve İngiltereyi övmesi hoşuma gitmemişti. Ama bu ne Gün olur Asra Bedel kitabını ne de Cengiz Aytmatovu Türk Dünyasının unutulmazları arasına girmesine engel değil. Ruhun Şad olsun Cengiz Aytmatov…

24. Prens – Machiavelli: Kısaca “Devlet nasıl yönetilir?” sorusuna yüzyıllar önce verilmiş cevaplardan oluşur. Bir çoğunun gerçekliğini hala sürdürmesi şaşırtıcıdır.

25. Propaganda Çağı – Anthony Pretkanis ve Eliot Aronson: “İnsanları bireysel ya da kitlesel olarak nasıl yönlendirirsiniz?” sorusuna verilmiş cevaplar ve örneklerle dolu bir kitaptır.

26. Yüzyıllık Yalnızlık – Gabriel Garcia Marquez: Hayatımda okuduğum en ilginç kitaplardan bir tanesi. Sonu da tahmin edemeyeceğiniz kadar farklı. Zaten yazarı da nobel ödüllü, daha ne olsun!

27. Küreselleşme – Zygmunt Bauman: Dünyaca ünlü sosyolog, küreselleşme kavramını enine boyuna irdeliyor. Sosyoloji kitaplarına ilginiz varsa mutlaka okumanız gerekenlerden…

28. İsyan Pazarlanıyor – Joseph Heath ve Andrew Potter: Kapitalizmin geldiği noktayı tamamen farklı bir açıdan bakarak irdeliyor bu kitap, aşırı sosyalistseniz biraz rahatsız olabilirsiniz ama mutlaka okumalısınız.

29.Kürk Mantolu Madonna – Sabahattin Ali: Günümüzün en popüler kitaplarından bir tanesi. Kitabı sırf hakkında duyduklarım yüzünden okumuyordum, konusunu yapay buluyordum ama kitap hiç bir konuda beni hayal kırıklığına uğratmadı, sizi de uğratmaz. Bir çırpıda bitirilecek bir kitap.

30.Kant’ın Felsefesi – Heinz Heimsoeth: Kitap, felsefe tarihine yeni bir aşlangıç yapan bir efsane. Ama bu efsaneyi kaynağından okumak biraz ağır gelebilir bizim gibi amatörler için. Kant felsefesi hakkında genel bir bilgi sahibi olmak için okunması gereken bir kitap.

31. 1984 – George Orwell: Komünizme sağlı sollu geçiren, 1948 yılında yazılıp 1984 yılını anlatan bilim kurgu kitabı. Yazar dünyaya komünizm hakim olsa nasıl olur tezinden yola çıkarak bir başyapıt ortaya çıkarmış. Orwellin geleceği görmede ne kadar başarılı olduğuna çok şaşıracaksınız!

32. Dört Adalı – Solmaz Zelyüt: Felsefe tarihine damga vurmuş, adalı dört filozofun kuramlarını özetleyen bir kitap. Kitabı okuduktan sonra felsefi konularda keseceğiniz çok ahkamınız olacak!

33. Dönüşüm – Franz Kafka: Bir sabah yatağında böceğe dönüşmüş olarak uyanan Gregor Samsanın hikayesi.

34. Dava – Franz Kafka: Ne ile suçlandığını dahi bilmeden tutuklanan Josef K’nın yenilemez bir sistem karşısında verdiği mücadele.

35. Sıfır Sayı – Umberto Eco: Bir yıl boyunca yayınlanmayacak bir gazetenin hazırlanma sürecinin hikayesi.

36. Satranç – Stefan Zweig : Satrançtan anlıyorsanız tadına doyamayacağınız bir hikaye. Yok satrançtan anlamıyorsanız yine üzülmeyin, ikinci dünya savaşının bireyler üzerindeki etkisini bu kadar iyi resmedecek başka bir hikaye yoktur. Okumanız için bir neden daha, hikayenin yazarı Stefan Zweig bu kitabı yazdıktan hemen sonra karısıyla birlikte intihar etmiştir. Tek seferde okuyacağınız bir hikaye.

37. Saatleri Ayarlama Enstitüsü – Ahmet Hamdi Tanpınar: Türk aydınlanma hareketinin başından geçen trajikomik olayların mükemmel bir hicivle resmedilmiş hali. Türk edebiyatında tartışmasız bir başyapıt.

38. Hayvanlardan Tanrılara – SapiensYuval Noah Harari : İnsanlığın tarihinin evrim üzerine oturtulmuş masalı. Elinden bırakamayacağınız kadar akıcı ve sizi aydınlanmış hissettirecek kadar bilgi verici.

39. Babalar ve Oğullar – Turgenyev: X Kuşağı, Y kuşağı, Z kuşağı derken jenerasyonlar gelip geçecek ama bu jenerasyonlar arasındaki anlayış farkı mutlaka olacaktır. Baba olmadan önce ve babanızı eleştirmeden önce okuyun.

40. Evren ve Dr. Einstein – Lincoln Barnett: Bize bildirildiği kadarıyla Newton yer çekimi kanunu kafasına düşen bir elma sayesinde bulmuştur, Arşimed suyun kaldırma kuvvetini hamamda yıkanırken. Gerçekte öyle midir acaba, bilimsel gerçekler hep tesadüflerin eseri midir?

Lincoln büyük ihtimal basılı bir halini bulamayacağınız bu kitabında Einstein’ın e=mc² kare formülünün tarihçesini anlatıyor.

41. Don Kişot – Cervantes: Adını duymamış olmanız pek olası değil, yel değirmenlerine saldıran çılgın şövalyenin ismini. Çocuk aklımla belki de tam anlamıyla anlayamadığım, yakın zamanda tekrar okumam gereken bir kitap. Okumadıysanız, büyük eksiklik, okuduysanız bir kere daha okumak için bir fırsat.

Keşfettiğin güzel bir kitap varsa yorum kısmına yazarak bizimle paylaşabilirsin!

Ümit YAŞAR

Eğitim Fakültesi Mezunu, Sosyoloji okuyor. Psikoloji, sosyoloji ilgi alanı. Bisiklete binmeyi, tenis oynamayı ve fotoğraf çekmeyi sever.

21 comments

  • kitaplar iyi fakat banimde taviye edeceğim kitaplarada bakmak istersen: aylak adam(yusuf atılgan) kuyucaklı yusuf(sabahattin ali) posta kutusundaki mızıka(ali ural) bir çift ayakkabı(sunay akın) içimizdeki şeytan(sabahattin ali) cem sultan ….

  • Dostum ben de katkıda bulunayım, John Fante/Toza Sor; Zülfü Livaneli/Kardeşimin Hikayesi ve siyaset bilimi ile ilgili olanlar Machiavelli’nin uçuk kitabı Prens’i… Elif Şafak’ın tüm kitaplarını.. ve hayatı daha iyi anlamak ve birazcık daha insan kıvamına gelmek için Monteigne’nin ölümsüzlük nişanesi “Denemeler”ini mutlaka okusunlar. Bu güzel içeriğe sahip yazın için tüm insanlık adına teşekkürler :))

  • bu ülke, yeraltından notlar ve faust benim de bi olası kitap listemde zirvede yer alacak kitaplar. saatleri ayarlama enstitüsü’nün de listede olması gerekir. ben çok populer olmamakla beraber meşa selimoviç’in derviş ve ölüm’ünü ve gerçek bir klasik niteliğindeki abdülhak hamid’in makber’ini (mukaddimesi ile birlikte) listeye öneririm.

    • Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nü henüz okumadım ama listemde. İnşallah en kısa zamanda okurum, öneri ve yorum için teşekkürler!

  • percy jackson serisi 5. kitabı bittiğinde 2 gün etkisinden çıkamadım ağlayasım geldi kesinlikle bence percy jackson serisi bu listeye dahil olmalı

  • kesinlikle okumanızı isteğim bir kitap tavsiye etmek istiyorum ama tam metnini okuyun don kişot

    • Tam metnini okuduğum bir kitap listeye almamam büyük ayıp olmuş. Hatırlattığınız için teşekkürler. Listeyi güncelliyorum. 🙂

        • kalbimi vatanıma gömdüm-DE ALEXANDER
          aralektler-KONFÜÇYUS
          leyla-ALEXANDRA CAVELİVS
          abdullah öcalanı nasıl sorguladım-HASAN ATİLLA UGUR
          simyacı-POULO COELHO
          bilinç altının gücü-josef murpy
          boyalı kuş
          çöl çiçeği
          tatar çölü
          yuzbaşının kızı
          bunları mutlaka okuyun derım yazarlarının ısımlerını hatırladıgım gıbı yazdım 🙂

          • Simyacı’yı yıllar önce okumuştum. Efsane bir kitap. Diğerlerinin hiç birini okumadım 🙁 Yüzbaşının Kızı ve Bilinçaltının Gücü daha önce duyduğum ve isimleri gayet ilgi alanıma hitap ediyor. Hepsini listeme alıyorum, tavsiyeler için çoook teşekkürler 🙂

    • @Sguvenc Daha önce de tavsiye edilmiş 🙂 Üzerimdeki okuma baskısı artıyor. Çok yakında okumak üzere, tavsiye için çok teşekkür 🙂