Bracketing / basamaklama nedir nerede kullanılır?


Bracketing ya da Türkçe çevirisi ile basamaklama, mutlaka duyduğunuz bir terimdir. Artık her kamerada bulunuyor diyebiliriz. Belki sitelerden ya da kamera menülerini dolaşırken görmüş ve merak etmiş olabilirsiniz. Bu kadar zamandır hiç kullanmamış da olabilirsiniz ama çok faydalı bir özellik olduğunu görünce mutlaka deneyeceğinizi düşünüyorum.

Basamaklama, basitçe anlatırsak, bir yerine en az üç fotoğraf çekip içinden uygun olanı seçmek ya da bunları birleştirip tek bir fotoğraf elde etmek için kullanılan bir yöntemdir. Fotoğrafçılık dersi aldıysanız ya da ışık konularımızı okuduysanız, günün her saatinin fotoğrafa uygun olmadığını biliyorsunuzdur. Özellikle öğle saatlerinde fotoğraf çekmekten kaçınırız. Tepemizdeki güneşin yerdeki etkisi çok serttir ve genelde bu ışık pek tercih edilmez. Onun dışında bazı durumlarda gökyüzü ile deniz/yer arasında seçim yapmanız gerekebilir.

Gökyüzünden pozlama yaparsanız, deniz ya da kara koyu çıkar zira gökyüzü parlaktır. Karadan ya da denizden pozlama yaparsanız bu defa gökyüzü fazla pozlanıp patlayacaktır. Bunları engellemek için ND filtre gibi filtreler kullanmak mümkün. Kısacası konumuzun bir kısmı ışık alıyor diğer kısmı aynı oranda almıyorsa, pozlama konusunda sorun yaşayacağız demektir.

Yukarıdaki senaryolarda filtre çözümleri yerine basamaklama yöntemini de kullanabiliyoruz. Kameramız üç kare fotoğraf çekiyor. Bir tanesi sizin ayarladığınız pozlama değerinde. Diğer ikisi ise, sizin belirlediğiniz durak kadar* az ve fazla pozlanıyor. Böylece elinizde bir tane ideale yakın, bir tane az bir tane de fazla pozlanmış fotoğraf oluyor. Az pozlanmış fotoğrafta patlama yapan yerler normal çıkarken, geri kalan yerler karanlık çıkıyor. Çok pozlanan fotoğrafta ise gökyüzü gibi aydınlık yerler patlarken, diğer alanlar düzgün pozlanmış oluyor.

*Bu değer fotoğraf makinesine göre değişiklik gösterebilmekte. Genelde 1/3 ile 2 durak arasında oluyor ama üst sınır 3 durak ve daha üstü de olabilir.

Burada iki devam yolumuz var. Eğer sizi zorlayan bir ışık konumunda kalmış ve doğru pozlamaya karar verememişseniz, kendi ayarladığınız değerden 1 durak fazla ve az çekerek daha sonra hangisinin düzgün gözüktüğüne bakar onu seçersiniz. Yani burada amaç aşırı uçlarda çekip birleştirmek değil. Sadece ince ayarla uğraşacak vaktiniz yoksa, ayarladığınız pozlama değerine yakın iki kare daha çekerek, çektiğiniz fotoğrafın doğru pozlanma şansını yükseltiyorsunuz. Zira tek kare çekip hatalı pozlamış olursanız, oraya geri dönüp yeniden çekemeyebilirsiniz. Photoshop ile de kurtarmak mümkün olmayabilir. Zaten Photoshop ile uğraşmak yerine işi makinede bitirmek her zaman tavsiye ettiğimiz yöntemdir.

Diğer kullanacağımız yol ise çektiğimiz üç fotoğrafı birleştirmek. Çünkü yukarıdaki yolla çekilen üç fotoğrafın üçü de istediğimiz sonucu vermeyebilir. O zaman üçünden tek bir fotoğraf üretmek gerekir. Bazı makineler bunu kendi içlerinde yapıyor ama biz tabii kendimiz yapacağız. Biz aynı kadrajın  biribirinden farklı pozlanmış üç karesini birleştirip, doğru pozlanmış tek bir kare elde edeceğiz. Yukarıda izlediğimiz yoldan farkı, üç fotoğraftan birini seçmek değil, doğru pozlanmış fotoğrafı oluşturmak. Yazılım müdahalesi gerektiğinden bu yol daha uğraştırır ancak başarı garantisi kesin diyebiliriz.

Basamaklama seçeneği her kamerada farklı bir yerde olabilir. Kitapçığa bakmanız gerek eğer bilmiyorsanız. Pozlama +1, 0 ve -1 ile aynı karenin üç fotoğrafını çekiyoruz.

 

Şimdi Photoshop Elements ile fotoğrafları birleştiriyoruz. CS4 yerine Elements kullanın derim. Çoğu kişinin ihtiyacını karşılar hem de lisanslı sahip olmak için fiyatı da gayet uygun. 75$ gibi bir fiyatı var.

 

İşlem çok kolay. İnce ayarlarla da istediğiniz sonucu alıyorsunuz.

Şimdi elde ettiğimiz örneklerden, nelere dikkat etmemiz gerektiğine bakalım.

deneme

Bu fotoğraf basamaklama ile çekildi. Ancak gördüğünüz gibi önemli bir kusuru var. Bir hayli bulanık. Bunun nedeni elde çekilmiş olması. ilk iki kare, arka arkaya çekilmesine rağmen üçüncü karenin bir saniye kadar sonra çekilmesi, eldeki titreşimin yansıması sebebiyle çok az da olsa bir kaymaya neden olmuş. Ama az dahi olsa kayma meydana gelirse, fotoğraflar üst üste binemiyor. Bunu düzelten yazılımlar, Photomatrix gayet başarılı, var ama şu an konumuz bu değil 🙂 Basamaklama yöntemini kullanacaksanız, çekimi tripod ile yapın. Elde yapacaksanız, makineniz çok hızlı ise üç çekimi titretmeden yapma şansınız var. Her makinenin hızlı çekme modu oluyor ama çözünürlükten feragat etmek gibi yan etkilerle.

P1050183

Çekilen ilk görüntü normal pozlama ile çekiliyor. Pozlama normal

P1050184

İkinci görüntü düşük pozlama ile çekiliyor. Pozlama -2

P1050185

Üçüncü görüntü ise fazla pozlama ile çekiliyor. Pozlama +2

P1050183_4_5a

Üç fotoğrafı birleştirdiğimizde ise ortaya çıkan sonuç bu.

Az önce Photoshop ile yaptığımız örnek bu. Gördüğünüz gibi olayın mantığını özetliyor. Ama burada da bir hata var. Sonuç fotoğrafını büyütürseniz, insanların düzgün çıkmadıklarını göreceksiniz. Bu da yine üst üste bindirme aşamasında sıkıntı yaratan bir durum. Tripod kullanmak, burada titreşimsiz bir sonuç almamızı sağladı. Ama insanlar hareket ettikleri için yine ideal bir sonuç alamadık. Demek ki tripod yetmiyor, doğru anı da kollamak gerek. Kadrajda hareketli nesneler varsa, onların çıkmasını bekleyin.

dogru

Hareketli insanları da fotoğraftan çıkarttıktan sonraki sonuç.

Yine de Photoshop ile fotoğrafı kurtarmak mümkün 🙂 Şuradaki videomuz başlangıç için güzel bir örnek.

deneme5

Bu fotoğrafta dodge ve burn uyguladık. HDR gibi gözükse de değil. Normalde kayalar gözükmüyor. Kayaların da gözüktüğü bir pozlama yapıp birleştirince sonuç bu oldu. Denizin hareket etmesi fark edilir bir soruna yol açmamış.

Özetlersek, basamaklama yöntemi için şunlar gerek:

  • Tripod kullanımı.
  • Tripod olsun olmasın kameranın hızlı çekim modu. Bu sayede tek seferde üç fotoğraf alabileceğiz.
  • Kadrajda hızlı hareket eden ve yön değiştiren bir objenin bulunmaması.
  • Doğru pozlama yaparak, ilk fotoğrafın mümkün olduğunca düzgün pozlanması zira artı ve eksi pozlamalar buna göre hesaplanacak.
  • Class 6 gibi hızlı kart kullanımı. Seri çekimde bizi yavaşlatmaması için gerekli.
  • Mümkünse RAW çekmek.

Basamaklama yöntemini bugüne kadar kullanmadıysanız mutlaka deneyin. En azından yeni bir şey keşfetmiş olursunuz. Ancak ben kullanacağınız birçok durumun çıkacağına eminim.

Yorum yapın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.